DE KUNSTVORM
Wat "Nieuw Circus" betekent, en waarom Phare geen dieren heeft
De acrobatiek van Phare maakt deel uit van een wereldwijde "nieuwe circustrend" die dierennummers heeft ingeruild voor verhalen vertellen — dit betekent dat voor uw avond in Siem Reap.
Bekijk Phare-data op GetYourGuide ↗Van menagerie tot storytelling
Gedurende het grootste deel van zijn geschiedenis stond circus voor een reizend dierenpaleis — leeuwentemmers, olifantennummers, een circusdirecteur die het ene na het andere kunstje aankondigde. Vanaf de jaren tachtig ontstond internationaal een beweging van 'nieuw circus', waarin acrobatische virtuositeit werd gecombineerd met theater, dans en livemuziek om één doorlopend verhaal te vertellen in plaats van een opeenvolging van losse acts — en waarin dieren volledig van het programma verdwenen. Canada's Cirque du Soleil is het bekendste voorbeeld dat een wereldwijd publiek bereikte. Phare, The Cambodian Circus is voortgekomen uit dezelfde brede verschuiving, maar ontwikkelde zich onafhankelijk, gevormd door de eigen opleiding en het eigen materiaal van de oprichters, niet door het rondreizen met een internationaal format — mede daarom voelt een Phare-voorstelling onmiskenbaar Cambodjaans aan, en niet als een franchiseproductie.
Geen dieren, principieel en met opzet.
Elke Phare-voorstelling wordt volledig uitgevoerd door menselijke artiesten — er zijn geen dierennummers, en die zijn er ook nooit geweest. Dat past bij het 'nieuwe circus'-model waar Phare toe behoort, waarbij de focus ligt op menselijke vaardigheid: kracht, balans, timing en jarenlange training, in plaats van getrainde dieren. Het sluit ook aan bij de eigen prioriteiten van de school — Phare Ponleu Selpak traint mensen, geen dierenverzamelingen, en de middelen gaan naar studenten en performers. Als je een avond in Siem Reap kiest en dierenwelzijn in toeristisch entertainment belangrijk voor je is, is dit een van de duidelijkste antwoorden die je in de stad zult vinden.
Circus gebouwd als theater
Een Phare-productie is geen opeenvolging van losse trucs die door een ceremoniemeester worden aangekondigd. Elke voorstelling is opgebouwd rond één oorspronkelijk verhaal met een begin, midden en einde, en de acrobatiek, dans en livemuziek dienen dat plot in plaats van op zichzelf te staan. Een menselijke piramide of een luchtacrobaatnummer ontstaat omdat het verhaal erom vraagt — een moment van triomf, spanning of verdriet — niet simpelweg omdat het een indrukwekkende truc is. Die structuur is wat de meeste recensenten bedoelen wanneer ze Phare omschrijven als evenzeer "theater" als "circus", en het is de voornaamste reden dat het uur als avondje uit samenhangt in plaats van als een variétéshow.
Waarom het werkt zonder een gemeenschappelijke taal
Omdat het verhaal wordt verteld via beweging, muziek en expressie in plaats van gesproken dialoog, heeft een Phare-voorstelling geen vertaling nodig. Bezoekers die geen Khmer spreken, en Cambodjaanse toeschouwers die geen Engels spreken, volgen hetzelfde verhaal via dezelfde fysieke en muzikale signalen. Dat is een bewust kenmerk van de nieuwe-circusvorm die Phare heeft aangepast, geen toeval — het is ontworpen om taalbarrières te overbruggen zoals traditioneel circus dat altijd deed, terwijl het toch een specifiek, lokaal verhaal vertelt in plaats van een generiek verhaal, wat mede verklaart waarom het zo goed werkt voor een gemengd, internationaal publiek.
Een lokaal gewortelde tak van een wereldwijde formule
Phare heeft geen buitenlands circusformat geïmporteerd en gelokaliseerd — de oprichters bouwden in Battambang een circusschool op basis van kunsttherapielessen voor jonge terugkeerders, en de 'nieuwe circus'-stijl ontstond uit wat ze tot hun beschikking hadden: lichamen, muziek en verhalen, zonder dieren of geïmporteerde apparatuur. Het resultaat valt in hetzelfde brede genre als gezelschappen als Cirque du Soleil, maar het is een eigen, onafhankelijk gegroeide tak met de Cambodjaanse folklore, geschiedenis en het dagelijks leven als grondstof — en daar gaat de rest van dit verhaal eigenlijk over.